Nowe rozporządzenie UE dotyczącze dronów

Nowe rozporządzenie UE dotyczącze dronów

27 lip 2021

Nowe rozporządzenie UE w sprawie dronów 2021

Kilka lat temu modelarze i specjaliści od elektroniki zaczęli tworzyć bardzo specjalne modele samolotów. W procesie tym klasyczne skrzydła, które zapewniały siłę nośną, zostały zastąpione przez śmigła. Te bezzałogowe maszyny latające były początkowo nazywane copterami, z przedrostkiem liczby śmigieł. Najpopularniejsze były quadro-coptery z czterema śmigłami. Dostępne  były także hexa-coptery z sześcioma lub octo-coptery z ośmioma śmigłami. 

W międzyczasie nazewnictwo bezzałogowych systemów powietrznych ewoluowało z coptera na drona. Technologia ulegała nieustannym udoskonaleniom, co zwiększało ładowność i czas lotu. Zwiększyło to również możliwości zastosowań komercyjnych, a przystępne ceny spowodowały szybki wzrost liczby dronów latających nad naszymi głowami.

Unijne rozporządzenie w sprawie dronów

Oprócz zastosowań czysto rekreacyjnych, bezzałogowe statki powietrzne (UAS) są coraz częściej wykorzystywane do zadań komercyjnych i rządowych. W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji dronów i wykluczenia zagrożenia dla lotnictwa załogowego, konieczne było stworzenie regulacji prawnych dotyczących ich użytkowania. 

W 2019 r. wprowadzono jednolite rozporządzenie dla wszystkich krajów UE, które miało wejść w życie 1 lipca 2020 r. Jednak ze względu na pandemię koronawirusa, termin ten został przesunięty na 01.01.2021 r.

Wymogi rozporządzenia UE w sprawie dronów zostały określone w dwóch dokumentach:

Oprócz wyżej wymienionych dyrektyw UE dotyczących rozporządzenia w sprawie dronów istnieją również wymagania specyficzne dla danego kraju, które również muszą być przestrzegane.

Nie tylko drony 

Chociaż w języku potocznym używa się terminu "rozporządzenie w sprawie dronów", rozporządzenie dotyczy wszystkich bezzałogowych statków powietrznych (UAS). W związku z tym, wszystkie rodzaje zdalnie sterowanych modeli samolotów lub helikopterów są również uwzględnione i objęte przpisami.

Najważniejsze przepisy UE dotyczące dronów:

  • Bezzałogowe statki powietrzne (UAS) dzielą się na trzy różne kategorie operacyjne (otwartą, specjalną i certyfikowaną).

  • Kategoria otwarta jest podzielona na podkategorie A1, A2 i A3.

  • Maksymalna dopuszczalna wysokość lotu została zwiększona z dotychczasowych 100 m do 120 m.
  • Wprowadzenie dwóch nowych świadectw kwalifikacji (klasy A1/A3 i A2) oraz świadectwa operatora (certyfikat ULC).
  • Regulacja ograniczeń wagowych.
  • Rejestracja pilotów zdalnych i przesłanie identyfikatora (elektronicznego ID), w zależności od klasy.
  • Minimalny wiek użytkowników wynosi 16 lat, przy czym istnieją wyjątki zgodnie z art. 9 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/947. 
  • Rozporządzenie UE w sprawie dronów nie ma zastosowania do zdalnie sterowanych statków powietrznych przeznaczonych wyłącznie do użytku wewnątrz pomieszczeń. 

Najważniejsze daty związane z nowym rozporządzeniem UE w sprawie dronów:

  • 01 stycznia 2021 r.: Rozporządzenie UE w sprawie dronów będzie obowiązywać od 31 grudnia 2020 r. i należy teraz dokonać rejestracji, jeśli jest ona wymagana. 

  • 01 stycznia 2021 r. do 01 stycznia 2022 r.: Dotychczasowe licencje, oświadczenia i świadectwa kwalifikacji pilota zdalnego sterowania zachowują ważność, ale muszą zostać przekształcone zgodnie z rozporządzeniem UE.
  • 01 stycznia 2021 r. do 01 stycznia 2023 r: Operacje lotnicze w ramach klubów i stowarzyszeń modeli statków powietrznych mogą być kontynuowane na mocy prawa krajowego bez licencji.
  • 01 lipca 2020 r. do 31 grudnia 2022 r.: Okres przejściowy dla eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych bez klasyfikacji. Wyjaśniamy bardziej szczegółowo, co to oznacza w tym akapicie.

Trzy kategorie bezzałogowych statków powietrznych:

Bezzałogowe statki powietrzne występują w różnych rozmiarach i służą do wykonywania wielu różnych zadań, operacje podzielono na trzy kategorie:

Kategoria otwarta

Nie jest wymagane zezwolenie, ale może być wymagana rejestracja użytkownika.
Masa startowa musi być mniejsza niż 25 kg.
Model musi być w zasięgu wzroku operatora. 
Wyjątek: używany jest dodatkowy obserwator lub model lata w trybie "follow me".
Należy zachować maksymalną dopuszczalną wysokość lotu.
Należy zachować bezpieczną odległość od ludzi, nie dopuszczalne jest  przelatywanie nad tłumami ludzi.
W zależności od ryzyka operacyjnego istnieją minimalne wymagania, takie jak posiadanie certyfikatu kompetencji.

Kategoria specjalna

Kategoria specjalna jest przeznaczona dla zastosowań, które są prawnie niewykonalne w kategorii otwartej.

Operator UAS musi przeprowadzić ocenę ryzyka przed użyciem.
Wymagane jest pozwolenie na użytkowanie, chyba że użytkownik posiada świadectwo kwalifikacji (certyfikat ULC) z wymaganymi uprawnieniami. 
Alternatywnie, deklaracja działania może być przedłożona właściwemu organowi, jeżeli zastosowanie ma miejsce zgodnie z określonym standardowym scenariuszem.

Kategoria certyfikowana

Kategoria licencjonowana lub certyfikowana przeznaczona jest do specjalistycznych zastosowań w przemyśle i transporcie.

Wymagane są  licencje i procesy certyfikacji  zarówno dla UAS, jak i dla operatora.

Eksploatacja w kategorii podlegającej certyfikacji może być konieczna, jeżeli ocena ryzyka nie pozwala na działanie w kategorii specjalnej.

Podpodział kategorii otwartej

Absolutnie niedopuszczalne w klasie otwartej: Latanie nad tłumem lub nad niezaangażowanymi ludźmi.

Kategoria otwarta jest podzielona na trzy podkategorie A1, A2 i A3. W tym przypadku rozróżnienia dotyczą między innymi lotów w pobliżu ludzi.

Podkategoria A1:
W tej podkategorii możliwe jest również latanie w pobliżu ludzi. Nie wolno jednak wykonywać lotów nad tłumami ludzi na otwartej przestrzeni lub nad osobami niezaangażowanymi. Jeżeli jednak tak się stanie, przelot musi zostać jak najszybciej przerwany.

Podkategoria A2:
W przypadku lotów według podkategorii A2 należy zachować odległość co najmniej 30 metrów od osób niezaangażowanych. W przypadku lotu w trybie wolnym, minimalna odległość może wynosić 5 m.

Podkategoria A3:
Ta kategoria jest przeznaczona do lotów z dala od osób postronnych. W całej strefie lotów nie mogą przebywać żadne osoby, a minimalna odległość od terenów przemysłowych, mieszkalnych i rekreacyjnych musi wynosić 150 m.

Klasyfikacja bezzałogowych systemów powietrznych

Oprócz kategorii operacyjnych, produkowane i dystrybuowane na rynku drony i modele statków powietrznych są również podzielone na różne klasy dronów (klasy UAS). Istnieje siedem różnych klas, od C0 do C6, przy czym liczba oznacza zagrożenie dla bezpieczeństwa. Im wyższa liczba, tym większe ryzyko.
 

Specyfikacja

C0

C1

C2

C3

C4

Waga / energia iderzenia <250 g 900 g  <4 kg <25 kg <25 kg
Maksymalna prędkość 19 m/s = 68 km/h 19 m/s = 68 km/h - - -
Maksymalna wysokość 120 m 120 m lub regulowane ograniczenie wysokości 120 m lub regulowane ograniczenie wysokości 120 m lub regulowane ograniczenie wysokości 120 m lub zależnośc od modelu lotniska
Wymagania technologiczne Wytyczne dotyczące zabawek lub <68 km/h, limit wysokości <68 km/h. limit wysokości, lądowanie awaryjne w przypadku utraty sygnału Ograniczenie wysokości, awaryjne lądowanie w przypadku utraty sygnału, tryb niskiej prędkości, z góry określone punkty zatrzymania Ograniczenie wysokości, awaryjne lądowanie w przypadku utraty sygnału, tryb niskiej prędkości, z góry okreslone punkty zatrzymania Niedozwolona kontrola automatyczna 
Wymagana  rejestracja pilota Nie oraz tak dla dronów z kamerą Tak Tak Tak Tak
Kompetencje pilota Przeczytaj instrukcję obsługi Certyfikat kompetencji UE A1/A3 Certyfikat kompetencji UE A1/A3, certyfikat pilota A2 Certyfikat kompetencji UE A1/A3 Certyfikat kompetencji A1/A3
Wymagana zdalna identyfikacja  Nie Tak Tak Tak Nie
Działanie w kategorii otwartej A1 = lot nad ludźmi A1 = lot nad ludźmi  A2 = lot blisko ludzi,
A3 = lot daleko od ludzi
A3 = lot z dala od ludzi A3 = lot z dala od ludzi

Eksploatacja bezzałogowych statków powietrznych bez klasyfikacji

Mimo, że nowe rozporządzenie UE w sprawie dronów będzie obowiązywać od 1 stycznia 2021 r., drony i modele samolotów, które nie zostały sklasyfikowane, są nadal sprzedawane i użytkowane. W tym zakresie rozporządzenie UE zawiera jasne informacje:
typy bezzałogowych statków powietrznych wprowadzone do obrotu przed dniem 01.01.2023 r., które nie są sklasyfikowane, mogą być użytkowane w otwartej kategorii A1. Pod warunkiem, że ważą mniej niż 250 g łącznie z ładunkiem użytecznym. Typy UAS ważące 250 g lub więcej, ale nadal lżejsze niż 25 kg, mogą być eksploatowane w kategorii otwartej A3.

Dotychczasowe dopuszczenia, certyfikaty i deklaracje zachowują ważność do 01.01.2022 r.

Rozporządzenie przejściowe

Nawet bez certyfikacji drony mogą być nadal używane po 01.01.2021 pod pewnymi warunkami.

Zgodnie z rozporządzeniem UE w sprawie dronów, istnieje regulacja przejściowa dla istniejących bezzałogowych statków powietrznych. Istniejące zezwolenia na prowadzenie działalności są ważne jeszcze przez rok po 01.01.2021 r. Rozporządzenie przejściowe weszło już w życie z dniem 01.07.2020 r. i obowiązuje przez 30 miesięcy. W związku z tym okres przejściowy kończy się 31.12.2022 r.

Zgodnie z tym przepisem przejściowym, bezzałogowe statki powietrzne o masie startowej poniżej 500 g mogą również latać w klasie otwartej A1. Jednakże w przypadku nieoczekiwanego przelotu nad osobami niezaangażowanymi, przelot musi być jak najkrótszy.
Bezzałogowe statki powietrzne lżejsze niż 2 kg mogą być eksploatowane w klasie otwartej A2. Minimalna odległość do osób musi wynosić 50 m, a pilot drona musi posiadać unijne świadectwo kwalifikacji A1/A3 oraz unijny certyfikat  pilota długodystansowego A2.

 

Ważne dane

Użytkowanie w klasie otwartej

Certyfikat kompetencji UE A1/A3

Certyfikat pilota UE A2

Mniej niż 250 g i maks. 68 km/h A1 Nie  Nie
Mniej niż 500 g A1 Tak, od 01.01.2023 Nie
Mniej niz 2 kg i w odległosci mnieszej niż 150 m od obszarów mieszkalnych lub handlowych A2 Tak Tak
Mniej niż 25 kg i w odległości większej niż 150 m od obszarów mieszklanych i handlowych A3 Tak  Nie


Ważna informacja!
Użytkowanie UAS o maksymalnej masie startowej (MTOM) między 2 kg, a mniej niż 25 kg w odległości mniejszej niż 150 m od obszarów mieszkalnych lub handlowych, jest możliwe wyłącznie w kategorii specjalnej i po spełnieniu związanych z nią specjalnych warunków. 

Wpływ na istniejące modele

Wymieniliśmy kilka dronów jako przykłady, aby pokazać, w jaki sposób mogą one być nadal eksploatowane w okresie przejściowym i później. Ponieważ największą rolę odgrywa masa startowa, każdy inny istniejący samolot, dron może być tak samo łatwo przypisany. 

DJI Mavic Mini, DJI Mavic Mini 2 lub Ryze Tech Trello

Ponieważ masa startowa tych dronów nie przekracza 250 g, wymagane jest jedynie rejestracja ze względu na wbudowaną kamerę.

Parrot Anafi lub DJI Mavic Air 2

Dla dronów w klasie wagowej od 250 g do < 500 g wymagana jest rejestracja, a od 01.01.2023 r. unijne świadectwo kwalifikacji A1/A3. Po wygaśnięciu przepisów przejściowych w dniu 31.12.2022 r. eksploatacja jest możliwa tylko w otwartej kategorii A3.

DJI Mavic 2 Pro, Yuneec Mantis G, DJI Enterprise Phantom lub Yuneec Typhoon H Plus

W przypadku dronów w kategorii wagowej od 500 g do < 2 kg wymagana jest rejestracja, jak również unijne świadectwo kwalifikacji A1/A3 oraz unijne świadectwo pilota A2. Minimalna odległość pozioma do osób musi wynosić 50 m. Po wygaśnięciu przepisów przejściowych w dniu 31.12.2022 r. eksploatacja jest możliwa tylko w otwartej kategorii A3.   

DJI Inspire lub DJI Matrice M600 Pro

Ponieważ coptery te ważą więcej niż dwa i mniej niż 25 kg, mogą być eksploatowane wyłącznie w kategorii otwartej A3 lub w kategorii specjalnej, w zależności od lokalizacji.

Eksploatacja modeli samolotów zgodnie z nowym rozporządzeniem UE

Nowe rozporządzenie UE dotyczy również zdalnie sterowanych modeli samolotów i zdalnie sterowanych modeli helikopterów. Niewiele to zmienia w przypadku pilotów, którzy realizują swoje hobby w ramach stowarzyszenia i na zatwierdzonym lotnisku modelarskim.
Ponieważ eksploatacja na lotniskach modelarskich jest uważana za bardzo bezpieczną, poszczególne stowarzyszenia i kluby mają możliwość ubiegania się o własne zezwolenie na eksploatację. 

Wtedy modelarstwo lotnicze będzie mogło być kontynuowane zgodnie z obowiązującymi wytycznymi i specyfikacjami. W ten sposób większość modeli, nawet jeśli nie są sklasyfikowane, jest eksploatowana w klasie C4 i w kategorii otwartej A3.

Ponieważ złożenie wniosku o zezwolenie na eksploatację i jego zatwierdzenie wymaga pewnego czasu, w okresie przejściowym do dnia 1 stycznia 2023 r. loty na lotniskach modelowych można nadal wykonywać bez zezwolenia. 

Piloci modelarscy, którzy nie należą do stowarzyszenia i nie latają w zatwierdzonym miejscu muszą podczas uprawiania swojego hobby przestrzegać bardziej rygorystycznych przepisów rozporządzenia UE. W tym przypadku, na przykład, maksymalna wysokość lotu jest ograniczona do 120 m.

Często zadawane pytania dotyczące rozporządzenia UE w sprawie dronów

Czy mogę nadal latać moim niesklasyfikowanym dronem po 1 stycznia 2021 roku?

Tak, latanie dronem może być kontynuowane. Zapewniają to specjalne przepisy przejściowe. Od wagi drona zależy w jakiej kategorii klasy otwartej będzie można nim latać. Może się jednak okazać, że konieczne będzie uzyskanie certyfikatu kompetencji lub od niedawna, certyfikatu kompetencji od jednostek uznawanych przez LBA.

Co stanie się z moją starą krajową licencją na drona?

Zgodnie z przepisami UE dotyczącymi dronów, zarówno licencja na drona, jak i świadectwo wiedzy zachowują ważność przez rok. Następnie licencja na drona i świadectwo kwalifikacji zostaną zastąpione odpowiednio przez unijne świadectwo kompetencji A1/A3 i unijne świadectwo pilota zdalnego A2. 

Jakie zasady obowiązują na stoku?

Podczas lotów modelami szybowców na zboczach należy zawsze zachować odległość maksymalnie. 120 m od najbliższego punktu na powierzchni ziemi. Jeżeli model szybowca wraz z ładunkiem jest lżejszy niż 10 kg (Maximum Take-Off Mass = MTOM), można nim latać również w większej odległości od ziemi. Pod warunkiem, że wysokość nad pilotem wynosząca 120 m nie zostanie przekroczona w żadnym momencie.

Co należy rozumieć pod pojęciem prywatnie produkowanych bezzałogowych statków powietrznych? 

Producent musi sklasyfikować bezzałogowy system powietrzny tylko wtedy, gdy jest to kompletny system ze wszystkimi niezbędnymi komponentami, takimi jak model, napęd i zdalne sterowanie. Nawet jeśli system jest dostarczany jako zestaw i musi być najpierw złożony przez użytkownika. Jeżeli użytkownik jedynie zakupi model, a następnie doposaży istniejące elementy zdalnego sterowania lub napędu, model ten uznaje się za wyprodukowany prywatnie. Jeśli model gotowy do lotu wraz z akumulatorem jest lżejszy niż 250 g, może być eksploatowany jak model klasy C0 w podkategorii A1. Jeśli model jest lżejszy niż 25 kg, może być eksploatowany jako model klasy C4 w podkategorii A3.
 

Ostatnio dodane

Kamera akustyczna Fluke ii910

11 dni temu

Kamera akustyczna Fluke ii910

Nowe multimetry stołowe Voltcraft do zastosowań w produkcji seryjnej

11 dni temu

Nowe multimetry stołowe Voltcraft do zastosowań w produkcji seryjnej

Kamera termowizyjna Flir C5 do zastosowań w branży budowlanej i HVAC

11 dni temu

Kamera termowizyjna Flir C5 do zastosowań w branży budowlanej i HVAC

Elektromobilność

11 dni temu

Elektromobilność

Weidmüller PROeco i PROmax - bezpieczne zasilanie w automatyce

13 dni temu

Weidmüller PROeco i PROmax - bezpieczne zasilanie w automatyce

Przez Europę w 84 dni

13 dni temu

Przez Europę w 84 dni

Pomiar pola elektromagnetycznego

21 dni temu

Pomiar pola elektromagnetycznego

Unikaj wypadków elektrycznych z Kopp PRCD-S pro

25 dni temu

Unikaj wypadków elektrycznych z Kopp PRCD-S pro

Koronawirus - aktualne informacje

17 sie 2021

Koronawirus - aktualne informacje

Automatyzacja z LOGO 8.3! i bramą SIMATIC IOT2050 od Siemens

10 sie 2021

Automatyzacja z LOGO 8.3! i bramą SIMATIC IOT2050 od Siemens