Potencjometry obrotowe służą głównie do ustawiania napięcia zasilania. Posiadają one styk początkowy i końcowy, pomiędzy którymi ułożony jest materiał oporowy o liniowej lub logarytmicznej charakterystyce oporu. Środkowy styk ślizgowy połączony jest z osią potencjometru i naciska sprężyście na materiał oporowy. Obracając oś, styk można zwykle przesunąć o kąt 270 stopni. Ręcznie sterowane napięcie jest pobierane między jednym ze styków zewnętrznych a stykiem ślizgowym.

Potencjometry obrotowe często mają metalową obudowę o okrągłej konstrukcji. Montuje się je w urządzeniu poprzez odpowiedni otwór na gwint śruby u podstawy wału. Nakrętka służy do zamocowania potencjometru w miejscu, a pokrętła są powszechnie stosowane jako elementy obsługi sterownika.

Potencjometr trymujący, potencjometr trymowy lub trymer to małe urządzenie używane do regulacji, strojenia i kalibracji obwodów. Potencjometry trymujące są zwykle montowane bezpośrednio na płytkach drukowanych i regulowane za pomocą śrubokręta. W zasadzie potencjometry te przeznaczone są do sporadycznych regulacji. Jeśli narzędzie to jest używane jako zamiennik normalnego potencjometru obrotowego, zaleca się ostrożność, ponieważ jego żywotność wynosi często tylko 200 cykli.

Dla większych rozdzielczości ustawień dostępne są wieloobrotowe potencjometry trymujące. Liczba obrotów waha się od około 5 do 25. Aby uzyskać wysoką rozdzielczość, często są one budowane z przekładnią ślimakową lub śrubą wiodącą. Ze względu na ich bardziej skomplikowaną konstrukcję i wykonanie są droższe od trymerów zwykłych, które mają tylko jeden obrót.

Potencjometr przesuwny lub liniowy pełni podobną funkcję jak potencjometr obrotowy. Zamiast półkolistego opornika jest jednak prosta ścieżka oporu ze stykiem ślizgowym. Potencjometr ten często nazywany jest faderem. Jest on używany głównie w aplikacjach audio do sterowania poszczególnymi kanałami, na przykład w konsoli mikserskiej.

Oprócz potencjometrów z tylko jednym torem oporowym, dostępne są konstrukcje z dwoma torami i jednym suwakiem, które umożliwiają równoległe sterowanie dwoma potencjometrami. Są one często używane do kontroli stereo w profesjonalnym audio i w innych zastosowaniach, gdzie trzeba kontrolować dwa równoległe kanały.

W highendowym audio często spotyka się zmotoryzowane potencjometry liniowe. Są one rodzajem potencjometru przesuwnego, który może być automatycznie sterowany przez serwomotor. Fadery te są używane w aplikacjach, które wymagają zarówno ręcznej, jak i automatycznej regulacji. Są one najczęściej stosowane w studyjnych mikserach audio do automatycznego podejścia do wcześniej zapisanej konfiguracji.

Największa zaleta potencjometrów cyfrowych: czynniki środowiskowe, takie jak wibracje, wilgoć, wstrząsy i zabrudzenia suwaków nie mogą mieć na nie wpływu. Ponadto są one dostępne w handlu jako układ scalony w formie chipa, a więc mogą być stosowane automatycznie jako element SMD. Największą ich wadą jest gradacja typowa dla aplikacji cyfrowych. Podczas gdy potencjometr analogowy może realizować nieskończoną liczbę wartości rezystancji pomiędzy stykiem początkowym a stykiem suwaka, potencjometry cyfrowe są ograniczone do określonych wartości.

Do tego celu często stosuje się drabinkę rezystorową. Rozumie się przez to szereg małych rezystorów o rosnących wartościach oporu. Na każdym stopniu drabiny znajduje się elektroniczny przełącznik, który zamyka się tylko wtedy, gdy pojawi się związany z nim sygnał. Zamknięty przełącznik określa w ten sposób położenie suwaka i stosunek oporu. Rozdzielczość potencjometru cyfrowego jest określona przez liczbę stopni, na przykład 32 lub 64. Urządzenia te mogą być sterowane za pomocą prostych sygnałów góra-dół lub za pomocą szeregowych protokołów komunikacyjnych, takich jak I2C lub SPI.

Potencjometry elektroniczne są predestynowane do zastosowań, w których regulacja napięcia ma bardziej subiektywnie odczuwalne efekty. Należą do nich np. regulacja głośności i dźwięku w urządzeniach audio czy regulacja jasności i kontrastu w ekranach. Zazwyczaj wystarcza tu gradacja wartości oporu w 32 lub 64 krokach.