Lampy Miniaturowe Mikro

Czy lampy z żarzącym się żarnikiem są nadal aktualne? Jeśli mowa o typowych żarówkach stosowanych w gospodarstwach domowych – zdecydowanie nie. Ich efektywność energetyczna jest bardzo niska – jedynie około 5% pobieranej energii przekształcane jest w światło, a reszta tracona jest w postaci promieniowania cieplnego. Z tego powodu ich sprzedaż została już jakiś czas temu zakazana.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku żarówek o identycznej konstrukcji technicznej, które jednak nie służą do intensywnego oświetlenia. Mowa o mikro- i miniaturowych żarówkach. Tego typu rozwiązania nadal znajdują szerokie zastosowanie – od branży motoryzacyjnej, przez technologię medyczną, aż po modelarstwo. Dowiedz się, co wyróżnia te niewielkie lampki – i dlaczego mogą one skutecznie konkurować z oświetleniem LED.

Efektywność

Diodom LED przypisuje się powszechnie bardzo wysoką efektywność – pobierają niewiele prądu i cechuje je długa żywotność, liczona w tysiącach godzin. Jednak podobne właściwości można zaobserwować również w przypadku miniaturowych lamp żarowych. Dla porównania: biała dioda LED przy napięciu zasilania 3 V pobiera około 20 miliamperów, podczas gdy jej żarowa odpowiedniczka zużywa w tych samych warunkach około 140 miliamperów.

Siedmiokrotnie wyższe zużycie prądu w przypadku lampy żarowej traci jednak na znaczeniu, jeśli weźmie się pod uwagę nakład energetyczny potrzebny do uruchomienia diody LED.

Zasilanie

Miniaturowe żarówki z drutem żarowym mają niewielkie wymagania dotyczące źródła zasilania. Jeśli napięcie mieści się w zakresie określonym przez producenta, mogą działać przez wiele lat.  Lampki o napięciu znamionowym 24 V można zasilać nawet przy połowie tej wartości – będą wówczas świecić słabiej, ale nadal stabilnie. Co więcej, nie ma dla nich znaczenia, czy stosuje się prąd stały, czy zmienny.

W przypadku diod LED sytuacja wygląda inaczej – w zależności od konstrukcji wymagają one napięcia stałego w zakresie od 1,6 do 3,5 V. Choć wyższe napięcie można ograniczyć przy pomocy rezystora, wahania typowe np. w instalacjach elektrycznych pojazdów – wpływają bezpośrednio na natężenie prądu, co z kolei może skrócić żywotność diody.

Jedynie zastosowanie źródła prądu stałego o stałym natężeniu gwarantuje bezpieczne i stabilne zasilanie diod LED. Tego typu układ dostarcza niezmienny prąd niezależnie od wahań napięcia wejściowego. Wadą takiego rozwiązania jest konieczność stosowania dodatkowych elementów, takich jak tranzystory czy układy scalone, co znacząco obniża ogólną efektywność energetyczną LED-ów w porównaniu do tradycyjnych żarówek.

Montaż

Klasyczne diody LED mają dwie końcówki przewodów w podstawie. Dzięki temu idealnie nadają się do montażu na płytkach drukowanych: wystarczy je wcisnąć i przylutować. Ich wymiana jest jednak nieco trudniejsza. Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku lamp żarowych. Chociaż są one również dostępne z końcówkami do lutowania, istnieje również wiele typów, których podstawy pasują do dedykowanych gniazd. Oznacza to, że można je wymienić w zaledwie kilka sekund.

Parametry elektryczne i barwa światła

Napięcie znamionowe wynosi od 1,5 do 60 woltów, prąd znamionowy od 20 do 235 miliamperów, a moc od 0,11 do 1,33 wata. Aby zwiększyć żywotność miniaturowych lamp, należy wybrać najniższe możliwe napięcie również praca na prądzie zmiennym ma pozytywny wpływ na żywotność. Oprócz przezroczystych żarówek dostępne są również lampy z barwionymi szklanymi bańkami w kolorach czerwonym, żółtym, zielonym i niebieskim.

Wymiary i kształty żarówek

Pod względem wymiarów i kształtów żarówek, większość lamp przypomina klasyczne diody elektroluminescencyjne z przewodowymi końcówkami. Niektóre typy mają nawet zbieżne soczewki znane z diod LED. Tak zwane lampy subminiaturowe z podstawami wtykowymi lub gwintowanymi mają długość poniżej jednego lub dwóch centymetrów.

Wpływ środowiska

Mini lampy są znacznie bardziej wrażliwe na obciążenia mechaniczne niż diody LED. Wibracje w szczególności uszkadzają żarnik z drutu wolframowego, który świeci. Doświadczenie pokazuje jednak, że te źródła światła są bardziej trwałe przy niskich napięciach roboczych i wysokich prądach.