Próbniki napięcia

Każdy użytkownik instalacji elektrycznych jest odpowiedzialny za to, aby były one w doskonałym technicznie stanie i mogły być bezpiecznie eksploatowane. W zakresie swojej działalności przedsiębiorca jest prawnie zobowiązany do podjęcia odpowiednich środków, np. poprzez przekazanie odpowiedzialności wykwalifikowanemu elektrykowi, aby zapewnić, że zagrożenia nie powstaną w wyniku wzajemnego oddziaływania wielkości elektrycznych i fizycznych.

Podczas instalowania, naprawiania, modyfikowania lub testowania systemów elektrycznych wymagane są różne próby napięciowe.

Napięcie elektryczne jest różnicą dwóch potencjałów energetycznych istniejących pomiędzy dwoma punktami pomiarowymi, równolegle do napięcia źródłowego. Jako wielkość fizyczna, reprezentowana przez symbol wzoru U, oznacza różnicę potencjałów panującą w chwili pomiaru w jednostce SI - Wolt. Konfigurację pomiaru można zobaczyć na poniższym rysunku.

1.      Bezdotykowe (DIN VDE 0411-1)

Próba linii energetycznej może być przeprowadzona bezdotykowo i na niewielkich odległościach za pomocą próbnika napięcia, najczęściej w postaci pinów. Badana jest obecność natężenia pola elektrycznego. Urządzenia te nadają się do obwodów z napięciem zmiennym. Natężenie pola elektrycznego jest wykrywane pojemnościowo z pewnego punktu w miarę zmniejszania się odległości od przewodnika przewodzącego prąd. Obecność napięcia sygnalizowana jest sygnałami optycznymi lub akustycznymi.

2.      Jednobiegunowe (DIN VDE 0680-6)

Test ten jest dopuszczalny tylko w suchych pomieszczeniach i przeprowadza się go za pomocą testera faz, często w formie śrubokręta. Wyposażony jest w końcówkę pomiarową i powierzchnię styku. Przy zetknięciu fazy z końcówką pomiarową i powierzchnią styku z ciałem przez rezystor wysoko rezystancyjny płynie prąd o natężeniu < 0,5 mA. To wystarczy, aby wbudowana żarówka zaświeciła. Działa to jednak tylko w przypadku fazy. Nie wpływa na przewód neutralny i potencjał ziemi, ponieważ energia tam nie występuje, lecz jest rozpraszana przez te przewody. Oznacza to, że przewody te mogą przenosić napięcia nawet bez wskazań testera faz. Z tego powodu tester fazowy często potocznie nazywany jest testerem kłamstw. Wiele dwubiegunowych testerów napięcia posiada podobną funkcję, która umożliwia badanie napięcia jednym biegunem.

3.      Dwubiegunowe (DIN VDE 0682-401)

W przypadku dwubiegunowego testera napięcia nie tylko bada się obecność napięcia, ale także tworzy się wartość pomiarową poprzez określenie chwilowej różnicy potencjałów na drugim biegunie. Jest on skalowany za pomocą wyświetlacza optycznego w postaci świetlówek, diod LED i innych w określonym podziale, a następnie wyświetlany w postaci analogowej lub cyfrowej. Szeroko stosowane są obecnie urządzenia, które przekazują zmierzone wartości, np. poprzez wyświetlacz LCD lub poprzez interfejs cyfrowy, do dalszych urządzeń przetwarzających. Najbardziej znany z nich to multimetr.

4.      Wielobiegunowe (DIN VDE 0413-7)

Wielobiegunowy próbnik napięcia, np. miernik VDE, jest porównywalny w swojej podstawowej funkcji z dwubiegunowym próbnikiem napięcia.

Różnica polega na tym, że w jednym pomiarze można określić kilka napięć. Powstałe w ten sposób programy badawcze służą np. do wyznaczania faz i pól wirujących.